Tips voor moeilijke gesprekken

Updated: Jun 9



Communiceren, het kan een dingetje zijn! Soms wil je iets tegen iemand zeggen, maar houd je je in omdat je bang bent de ander te kwetsen. Of het omgekeerde gebeurt: iemand zegt plompverloren iets dat jou ontzettend kwetst en je klapt daardoor zo dicht dat er geen woord meer uit je mond komt. Tegen de tijd dat je een weerwoord kunt geven, laat je het er maar bij zitten omdat je denkt dat je er niet meer op terug kunt komen.

In beide situaties blijft er iets onuitgesproken en dat kan voor een knagend en ontevreden gevoel zorgen. Het kan de onderlinge relatie vervelend beïnvloeden of zelfs helemaal op scherp zetten.

Sociale wezens

We zijn sociale wezens en horen graag ergens bij. Dat is één van de redenen waarom we niet altijd zeggen wat we willen zeggen: het bewaren van de lieve vrede laten we soms zwaarder wegen dan dat wat ons dwars zit. Een andere belangrijke reden is dat we bang kunnen zijn voor afwijzing als we zeggen wat we op ons hart hebben.


Maar er zijn een paar eenvoudige tips die je kunt toepassen om een gesprek waar je misschien tegenop zit, toch soepel te laten verlopen. Zodat het zonder enorm oplopende emoties verloopt en de boel niet escaleert. En waarbij je elkaar daarna toch weer in de ogen kunt kijken.


TIPS VOOR MOEILIJKE GESPREKKEN


1. Geen winnaar

Als je van te voren weet dat het een moeilijk gesprek met heftige emoties kan worden, spreek dan met elkaar het volgende af: het gesprek is alleen bedoeld om elkaars standpunten te vernemen en niet om een winnaar (de gelijkhebber) of een verliezer (de ongelijkhebber) op te leveren. Na het gesprek is er tijd om elkaars woorden te laten bezinken en op een later tijdstip kan het gesprek worden voortgezet.

Voordeel hiervan is dat een gesprek niet al wordt gestart met het idee van een wedstrijd. Er valt namelijk niets te winnen of te verliezen, dat is van te voren duidelijk afgesproken. Daarnaast kunnen de woorden van de ander ons tot nadenken stemmen (en omgekeerd) en kan de bezinktijd mogelijk de scherpe kantjes van de ingenomen standpunten verzachten.


2. Oude koeien

In het heetst van de strijd wil je er misschien nog wat oude koeien bijslepen om je standpunt kracht bij te zetten. Dat levert zelden iets positiefs op. Oude koeien veroorzaken alleen maar extra ergernis en extra weerstand en ze leiden de aandacht af van waar het gesprek in eerste instantie over gaat. Dus laat oude koeien zitten waar ze zaten: in de sloot.


3. Ik-boodschap

Je kunt gebruikmaken van de ik-boodschap. Dat betekent dat je niet alles formuleert als Jij luistert nooit… en Jij laat altijd na… en Elke keer doe je dat weer… Zinnen die zo beginnen komen vaak beschuldigend en agressief over, waardoor de ander meteen in de verdediging schiet. Dat leidt meestal tot een eindeloos welles en nietes.

Als je je ergernissen verpakt in ik-boodschappen, kun je tóch duidelijk vertellen wat je dwars zit zonder beschuldigend of agressief over te komen. Bijvoorbeeld: Ik heb er last van als jij me iets belooft en je er vervolgens niets meer mee doet. Of: Ik voel me erg gekwetst als je me zo afsnauwt waar iedereen bij is.


4. Wat wil je bereiken?

Het is best gemakkelijk om op te sommen waar je je overal aan ergert. Dat doen we allemaal regelmatig en vaak zwijgen we daarna. Maar benoem je ook waar je behoefte aan hebt? Of vind je dat de ander dat intussen maar moet weten? We denken vaak dat een ander kan aanvoelen wat we nodig hebben, vooral als je al heel lang bij elkaar bent. Of als je zelf iemand bent die anderen heel goed aanvoelt en daarnaar handelt, zonder dat die persoon dat elke keer aan je moet vragen.

Om teleurstellingen over niet uitgekomen verwachtingen te voorkomen, kun je beter gewoon je wensen of je behoeften uiten. En dit kun je weer doen door de ik-boodschap uit te breiden. Bijvoorbeeld: Ik heb er last van als je me iets belooft en je er vervolgens niets meer mee doet. Het zou me helpen als ik er de volgende keer op kan vertrouwen dat je ook doet wat je zegt. Of: Ik voel me erg gekwetst als je me zo afsnauwt waar iedereen bij is. Ik zou het fijn vinden als je me zoiets de volgende keer onder vier ogen vertelt.


5. Ergens op terugkomen

Als een gesprek is geëscaleerd en de emoties het hebben overgenomen, kan het zijn dat je dichtklapt en dat je je uit het gesprek terug trekt. Je loopt bijvoorbeeld weg. Later, als je gekalmeerd bent, schiet je te binnen wat je nog had willen zeggen. Maar dan heb je misschien het gevoel dat je er niet meer op terug kunt komen. Toch kun je ergens op terug komen, óók als er een week van zwijgen tussen zit.

Je kunt zo’n impasse doorbreken door te zeggen: Goh, nog naar aanleiding van onze discussie laatst, ik zit er nog mee dat/zou nog graag willen toelichten dat/het zou mij helpen als …’ Ook dan kun je weer de ik-boodschap blijven gebruiken terwijl je onder woorden brengt wat je nog dwars zit en waar je behoefte aan hebt. Uiteraard beperk je je in dat gesprek weer tot het onderwerp waar het over ging en sleep je er niet nieuwe zaken of toch nog die oude koeien bij.


6. Time out

Gemoederen kunnen dus hoog oplopen en een gesprek kan escaleren in een schreeuwpartij. Eens lekker schreeuwen kan weliswaar voor de korte duur opluchten, maar het is de vraag of je er mee bereikt wat je er mee wilt bereiken. Zeker als je kijkt naar je belangen op de lange termijn in de ontspoorde situatie.

Wat je kunt doen om een escalatie te voorkomen is een time-out inlassen als je voelt dat je op ontploffen staat. Je moet dan wel beschikken over enige wilskracht én zelfkennis over je eigen kookpunt, maar het kan veel schade – zoals spijt, gekwetstheid, schaamte, contactbreuk, ontslag, scheiding, nog meer escalatie – voorkomen. Je kunt je dan het beste ook letterlijk even uit de arena terugtrekken door een ommetje te gaan maken of naar een andere ruimte te gaan. Als je weer bent gekalmeerd, kun je het gesprek proberen voort te zetten.


7. Gelijk of geluk

Ondanks alles kan het voorkomen dat je er in een discussie niet helemaal uitkomt. Het resultaat is niet echt bevredigend maar je voelt dat er niet meer uit te halen is dan dit. Je kunt dan kiezen voor GELIJK of GELUK: wil je per se je gelijk halen of weer samen door een deur kunnen?


8. Sorry

Sorry zeggen is ook belangrijk. Als je achteraf bij jezelf moet vaststellen dat je het mis had of dat je je niet zo netjes hebt gedragen, dan kun je de kou uit de lucht halen door je excuus aan te bieden. Een oprecht en welgemeend excuus wordt in het algemeen op prijs gesteld en kan deuren openen voor het herstel van contact.


Lees ook mijn blog Ben jij een pleaser?


Kikken Coaching


Foto is van Pixabay: Annie Spratt.



Recent Posts

See All